Геоинформатика и геолошко моделирање, статистичка и геостатистичка дистрибуција на технолошко критичните елементи (TCE) во хоризонтите VIII, IX, X и XI во рудникот Трепча

Трепча е полиметално рудно наоѓалиште со изразена xидротермална минерализација, познато пред сè по Pb-Zn минерализацијата, а ваквите наоѓалишта често се поврзуваат и со присуство на технолошко-критични елементи. Ова истражување го разгледува присуството, концентрацијата и просторната дистрибуција на технолошко-критичните елементи (TCE) во Рудникот Трепча, со посебен фокус на рудните тела во хоризонтите VIII–XI. При увид во релевантните
архивски извори (Трепча, ICMM и GSK) беше утврдено дека досега не се изработени статистички, геостатистички и просторни студии за овие елементи во Рудникот Трепча. Минерализацијата во Трепча главно се јавува во форма на жилни рудни тела. Во рамките на оваа студија беа земени репрезентативни примероци од активните рудни тела во хоризонтите VIII–XI и беа анализирани со индуктивно
спрегната плазмена масена спектрометрија (ICP-MS) за определување на Bi, Co,Ge, V, W, Li, Ga, In, Te и Nb. Статистичката и геостатистичката обработка беше извршена со Microsoft Excel, RStudio и Golden Software Surfer, со цел да се проценат варијабилноста, корелациите и просторните трендови. Највисоки концентрации беа утврдени за Bi (просечно 98,81 ppm; максимум 610,4 ppm), W (просечно 28,68 ppm) и Co (просечно 28,47 ppm), при изразена варијабилност помеѓу хоризонтите. Корелациската анализа покажа силни позитивни врски меѓу повеќе елементи, како што се W–V (r = 0,70), W–Ge (r = 0,65) и Bi–W (r = 0,60), што може да укажува на заеднички геолошки контролни фактори. Добиените резултати укажуваат на потенцијал за понатамошна процена на технолошко-критичните елементи во полиметалните рудни зони на Трепча и ја нагласуваат важноста на рудникот не само за традиционалните метали, туку и за критичните суровини значајни за современите нискојаглеродни и високотехнолошки индустрии.