Уставнaта заштита на човековите права: потреба од реформи и институционално зајакнување на Уставниот суд

Трудот ги анализира потребните реформи за унапредување на улогата и ефикасноста
на Уставниот суд во заштитата на човековите права и уставноста. Како клучно
решение се предлага воведување на институтот уставна жалба (тужба), со кој би се
обезбедила посеопфатна домашна заштита на човековите права и целосно исцрпување
на домашните правни лекови пред обраќање до Европскиот суд за човекови права.
Посебен акцент е ставен и на потребата од донесување посебен Закон за Уставниот
суд, со кој јасно би се регулирале неговите надлежности, постапката пред Судот,
условите и постапката за избор и престанок на функцијата на уставните судии,
нивниот имунитет, права и обврски, како и прашањата поврзани со финансирањето и
статусот на судскиот кадар. Воедно, се укажува на потребата од спречување на
уставни кризи преку навремено пополнување на составот на Судот и обезбедување
непречено функционирање на неговите надлежности.
Дополнително, се истакнува значењето на одржувањето јавни расправи во постапките
за заштита на слободите и правата, со цел правилно и целосно утврдување на фактите.
Конечно, се предлага Уставниот суд да презема поактивна улога во заштитата на
уставните начела, вклучително и преку самоиницијативно постапување при груби
повреди на Уставот, со што би се зајакнале неговата независност, јавниот имиџ,
довербата на граѓаните и неговата видливост во општеството.
Клучни зборови: Уставен суд, уставна жалба, човекови права, уставност, уставна
криза, заштита на слободите и правата.